Phiếm về Hi-End ( kỳ 2 )

Các pháo thủ – Một phần của cuộc chơi
Trên đời này, nếu đòi hỏi cuộc chơi phải công bằng sòng phẳng hết mức có thể, chắc chỉ kể ra được vài môn, như chơi đấu cờ tay đôi ở giải đấu quốc tế chẳng hạn. Chứ chơi cái gì có cờ ngoài bài trong, gà bên nọ, kéo bên kia thì thế nào cũng có người phân tâm. Thú chơi âm thanh cũng vậy. Trong thú chơi này, tồn tại một khái niệm được gọi là pháo. “Pháo” ở đây không mang nghĩa là một loại vũ khí nào cả, mặc dù hiệu quả của nó lại có ý nghĩa na ná như thế. Pháo vừa là danh từ để chỉ một công cụ, lại là động từ để chỉ hành động. Pháo thủ chính là những người dùng công cụ pháo để “pháo kích” người chơi hi-end. Nói như vậy không có nghĩa pháo thủ không phải là người chơi đồ âm thanh cao cấp. Họ có khi còn có thâm niên trong nghề chơi này, thậm chí đã từng hứng chịu những trận pháo kích thời gian trước đó hoặc ngay cả khi họ đang tham gia pháo kích người khác.

Nói đến đây bạn có thể đoán pháo là hành động nói xấu. Thực ra không hẳn như vậy. Âm thanh và đôi tai của con người là những tặng vật huyền diệu mà vũ trụ tạo ra. Nếu trên thế giới này có 7 tỷ người, sẽ có 7 tỷ khả năng nghe và cảm nhận âm thanh khác nhau. Một đặc điểm của người chơi đồ âm thanh là ý thức muốn chia sẻ cảm nhận với những người cùng sở thích. Ác thay, không phải ai cũng có năng lực cảm thụ như nhau. Ở một góc độ khác cá nhân hơn, âm thanh từ “cái dàn của hắn” không thể hát hay hơn âm thanh từ “cái dàn của ta”, đặc biệt trong trường hợp “dàn của ta” có nhiều món đồ đẳng cấp hơn, đắt tiền hơn. Và thế là sinh ra pháo và pháo thủ. Các pháo thủ khi pháo kích không hẳn là nói xấu. Thường thì pháo thủ nói rất khách quan, rì-viu dàn máy người khác với nhiều đánh giá xác đáng. Quan trọng nhất là lúc pháo thủ chép miệng “chốt” một vài câu kết luận, chẳng hạn “cặp loa này quá hay, nhưng giá nó đánh với ampli X thì mới phát huy được, chứ ghép bộ như vầy nghe phần trung âm không mạch lạc…”, hoặc “ampli này đẳng cấp thế giới, nhưng nó hát hay nhất với cặp loa B theo giới thiệu của tạp chí nổi tiếng A chuyên về audio…”. Khốn nỗi, cái cặp loa ở ví dụ đầu được đánh giá là hay nhất ở phần trung âm, còn cái cặp loa B ở ví dụ sau thì chưa có trên thị trường Việt Nam. Thành thử chủ nhân của món đồ bị pháo kích cứ ngẩn tò te, hoang mang không hiểu đánh giá kia có đúng hay không. Nếu không đủ bản lĩnh, chủ nhân lò dò đến hỏi thầy “thuốc”, được thầy “thuốc” cho vài món tủ nữa thì chuyện chia tay hoàng hôn với bộ dàn máy để tìm kiếm dàn máy khác là chuyện bình thường ở huyện. Anh N.V.D ở quận Phú Nhuận có một cặp loa nghe giao hưởng rất hay. Cặp loa của anh, đến tay anh là đời chủ thứ 3, hai người trước cũng đều là dân audiophile có cỡ cả. Thương hiệu loa này ở Việt Nam chỉ có duy nhất một cặp, và trên thế giới cũng không có nhiều do hãng sản xuất huyền thoại ấy đã không còn sản xuất loại loa đó nữa. Tôi đã trực tiếp chứng kiến vụ pháo kích về cặp loa với nội dung như sau “vừa ngồi xuống nghe âm bass kêu cái đùng dưới chân, lại phải đứng lên không thì âm cao nó vọt qua đầu…”. Chủ nhân nghe thấy tức anh ách, mà không bắt cái loa cãi hộ mình được, đành lẳng lặng làm thinh. Rất may anh D là người chơi khá bản lĩnh, nên sau đó anh này chú tâm bù đắp thêm cho bộ phối ghép của mình ngày càng hay hơn, chứ không vì bị pháo kích mà vội vàng cho cặp loa nổi tiếng ngồi ghế dự bị. Hồi năm kia, làng chơi hi-end Sài Gòn bị một phen chấn động vì một cao thủ trong làng phán rằng “nghe bản sonate số 8 của Beethoven qua đôi loa Avantgarde của anh T, thấy có tiếng chim hót (!?)”. Một vài audiophile có dàn hi-end và đã từng nghe qua đĩa này liền thẩm định và khá băn khoăn vì không nghe thấy tiếng chim, trong khi cặp loa Avantgarde vốn là một thương hiệu loa rất nổi tiếng. Sau này, người ta phát hiện căn nguyên nằm ở chỗ phía kế bên nhà anh T có một tổ chim se sẻ, và khi nghe nhạc, cửa sổ đã không được đóng lại.

Có một điểm thú vị là các pháo thủ và người bị pháo kích không hề hằn thù hay ghét bỏ gì nhau. Họ là một cộng đồng khá gắn bó, thường xuyên gặp nhau để trao đổi thông tin liên quan đến âm nhạc và thiết bị âm thanh. Xét cho cùng, pháo kích cũng có tác dụng tích cực là người chơi âm thanh qua đó nâng dần trình độ thưởng thức cũng như kiến thức về cách phối ghép thiết bị. Ngoài ra, bản lĩnh của audiophile ngày càng vững vàng hơn, tự tin hơn. Với các tay chơi có kiến thức về âm nhạc và phối ghép thiết bị, chuyện pháo kích chẳng xi-nhê gì với họ. Một tay chơi như thế, anh Bình, chủ quán Audiophile 25 Tú Xương đã phát biểu rằng “nếu bạn là người nghe và say mê âm nhạc, nhạc mới là quan trọng, mà thể loại nhạc giới audiophile nghe thì làm sao pháo kích được”.

Dẫu sao, pháo và pháo thủ vẫn cứ là một phần của cuộc chơi này. Các audiophile, khi đã dày dạn và đủ bản lĩnh, tự họ sẽ nâng tầm hiểu biết và trình độ thưởng thức âm nhạc. Họ chứ không phải ai khác là người tự chữa được căn bệnh “nghiện hi-end” của mình, tự tin với dàn máy mình có, chứ không phải nhờ các thầy thuốc. Trên thực tế, một thầy “thuốc” có cửa hàng trên đường Điện Biên Phủ, Q3 đã nói với tôi rằng sau hơn chục năm thâm nhập thú chơi hi-end, hiện nay trình độ của audiophile đã được nâng lên khá nhiều, và khó mà “thuốc” được họ. Đó là điều hợp lý và tốt cho một thị trường đồ âm thanh cao cấp tại Việt Nam.

Bài và ảnh : Đức Anh